Anoreksiya Nervosa

Yeme bozukluklarında referans kabul edilen Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatiksel El Kitabı’nın tanı ölçütlerine göre Anoreksiya nevroza (anoreksia nervosa) yaş ve boy uzunluğu için olağan sayılan bir vücut ağırlığına sahip olmayı kabul etmeme (ideal ağırlığın <% 85 sahip olmak), şişmanlamaktan aşırı korkma, beden algılamasında bozukluk ve menstrüasyonların kesilmesiyle karekterize bir yeme bozukluğu olarak tanımlanmıştır.

Yaygınlığı % 0.05-1 arasında olan anoreksia nervosa önemli bir sağlık sorunudur. Genellikle kadınlarda görülür, erkeklerde görülmesi nadirdir. Başlama yaşı 10-30 olmakla beraber 14-18 yaş grubunda daha sıktır.

Anoreksiya nevroza belirtilerine gelince, hastalar kilo almaktan korkar, şişmanlık onlar için kabus gibidir. Eski kilolarına ya da çevrelerinde görünüm olarak beğeni kazanan kişilerin kilosuna inmek için hedef belirler, gün içinde farklı zamanlarda tekrar tekrar tartılırlar. Toplum içerisinde ufak porsiyonlar tüketirler, aç olsalar bile tok olduklarını söylerler. Kısa sürede çok fazla kilo verirler.

Kabızlık ve düzensiz menstrüasyon sorunları vardır. Tüylenme ve saç dökülmesi problemi yaşarlar. Normal miktarda besin tükettikten sonra mide bulantısı veya şişlik hissederler. Hiperaktif, depresif, korkak ve agresif olurlar. Gitgide sosyal çevrelerini kısıtlarlar. Sürekli spor veya ağır egzersizler yaparlar. Özellikle temizlik ve ders çalışma ile ilgili saplantılara rastlanabilir.

Hastalığın seyrine gelince, hastaların yarısının zamanla iyileştiği, dörtte bir oranında hastanın kısmen iyileştiği, ancak bir miktar yakınmalarının sürdüğü belirlenmiştir. Hastalık sonucu ölüm oranının % 5 civarında olduğu, 20 yıllık izlem sonunda bu oranın %16,7’ye ulaştığı bildirilmiştir.

Bu yeme bozukluğunun tedavisi zordur. Mümkün olduğunca çabuk profesyonel yardım alınmalıdır. En iyi tedavi yöntemi ilaç tedavisi, psikolojik tedavi ve beslenme tedavisini içeren kombine bir çalışma ile gerçekleşmektedir. Beslenme tedavisinde beslenmenin değerlendirilmesini, mümkünse ağızdan beslenme ile malnütriyonun düzeltilmesini, gerekirse nazogastrik beslenmenin sağlanmasını, uygun vitamin ve mineral eklenmesini ve genel beslenme eğitiminin verilmesini kapsamaktadır.

Hastaya ilk olarak düzenli yeme alışkanlığını ve sağlıklı bir diyet kabul ettirmelidir. Diyette, hastanın istediği yiyecek ve arzu ettiği miktarda olmalıdır. Anoreksiyalı kişi tehlikede olmadığına ve yardıma gerek duymadığına inanır. Bu yüzden ailenin de eğitim alması ve bilgilendirilmesi gerekmektedir. Tedavi süreci birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir. Ancak tedaviden sonra da tekrarlayabilmekte ve hala bir sorun olmaya devam edebilmektedir.

Diğer yeme bozukluklarını yakından tanımak için ana makalemize göz atabilir ve buradaki linklerden detaylara ulaşabilirsiniz.

Dyt. Mine Bilge Sefacı