Renklerine göre sebze ve meyvelerin faydaları

Sebze ve meyveler… Küresel gıda arzının %75’inin sadece 12 bitki ve 5 hayvan türünden gelir. Bu durum açıkça gösteriyor ki beslenme çeşitliliği bakımından insanlık tarihinin en kısır dönemlerini yaşıyoruz. Dünya Gıda ve Tarım Organizasyonu’na (FAO) göre, tarih boyunca gıda amaçlı ekilip biçilen 6000 bitki türünden şu an sadece 8’i günlük kalori ihtiyacımızın %50’sini karşılıyor. Bu durum birçok sağlık sorununun altında yetersiz ve dengesiz beslenme olduğunu gösteriyor.

Sağlıklı beslenmede asıl amacımız, tek tip beslenme yerine çeşitli ve zengin içerikli beslenmek. Tabaktaki besinlerin kalorisi kadar, renkleri de bu konuda oldukça önem taşır. Ne kadar renkli ve çeşitli beslenirseniz besinlerin gücünden de o kadar faydalanmış olursunuz. Peki renklerine göre besinlerin faydaları neler, besinlerin renkleri ne ifade ediyor?

Kırmızı renkli meyveler ve sebzeler: Bu gruba rengini veren bileşen likopendir ve kırmızı renkli bütün sebze ve meyvelerde bulunur. Likopen, kanser riskini azaltmaya ve kalp sağlığını desteklemeye yardımcı olan güçlü bir antioksidandır. Vücuda zarar veren serbest radikallerin uzaklaşmasına yardımcı olur. Çilek, kızılcık, ahududu, kapya biber, domates bu gruba giren besinlerdendir.

Sarı ve turuncu renkli besinler: Bu gruba rengini veren bileşen karotenoidlerdir. Özellikle betakaroten, karotenoidler arasında en bilinenlerdendir. Vücutta sağlıklı mukozanın oluşumu ve göz sağlığının korunmasına yardımcı olan A vitaminine dönüştürülür. Lutein adı verilen bir başka karotenoid ise göz sağlığı için önemlidir. Havuç, balkabağı, portakal, mandalina ilk akla gelenlerdendir.

Açıktan koyuya yeşil renkli sebzeler ve meyveler: İzosiyanat, karotenoid, indol ve saponinler gibi tümü kanser önleyici özelliğe sahip olan fitokimyasallar içerir. Ayrıca önemli vitaminlerden biri olan folat kaynağı olarak bilinirler. Ispanak, nane, maydanoz ve kekik bu grubun besinlerindendir.

Mavi ve mor renkli besinler: En önemli bileşenleri antosiyaninlerdir. Bu antioksidan bileşik, hücreleri hasardan koruyan ve hücre yaşlanmasını geciktiren özelliklere sahiptir. Yaban mersini, böğürtlen, patlıcan ve erik gibi besinler örnek verilebilir.

Beyaz meyveler ve sebzeler: Antitümör, antiviral ve antibakteriyel özelliklere sahip allisin içeren besinlerdir. Kaempferol ve quercetin de bulundururlar. Soğan, sarımsak, karnabahar ve pırasa bu gruptandır.

Renklerine göre beslenmenin öneminde belirleyici etken antioksidanlar. Antioksidanlarla ilgili detaylı bilgi için makalemize göz atabilirsiniz.